W książce z 1901 roku tort makowy wygląda zupełnie inaczej niż dzisiejszy makowiec: to kruchy spód z wysokim brzegiem, wypełniony puszystą masą z maku, żółtek i rodzynków, a z wierzchu ozdobiony gwiazdkami i serduszkami upieczonymi z tego samego ciasta.
Składniki
Ciasto
- funt (ok. 400 g) mąki
- 3 ćwierci funta (ok. 300 g) masła
- trochę wody
- piana z 2 białek
- ćwierć funta (ok. 100 g) drobnego cukru
- szczypta gumy arabskiej
Masa makowa
- funt (ok. 400 g) maku
- pół funta (ok. 200 g) cukru
- 12 łutów (ok. 150 g) rozpuszczonego masła
- 12 żółtek
- cynamon
- pół funta (ok. 200 g) drobnych rodzynków
- trochę wody różanej
- trochę śmietanki
- piana z 12 białek
Do wykończenia
- lekka piana z białek
- drobny cukier
- jajko do posmarowania ozdób albo lukier
Jak upiec tort makowy według przepisu z 1901 roku
Ciasto
- Funt (ok. 400 g) mąki przesiać na stolnicę i zrobić w środku dołek.
- Wrzucić 3 ćwierci funta (ok. 300 g) masła podzielonego na kawałki, dolać trochę wody i zamieszać.
- Dodać sztywną pianę z 2 białek, ćwierć funta (ok. 100 g) drobnego cukru i szczyptę gumy arabskiej.
- Gnieść ciasto przez pół godziny.
- Rozwałkować na grubość pół palca i ułożyć spód tortu z pięknym, wysokim brzegiem. Resztę ciasta zostawić na ozdoby.
Masa makowa
- Funt (ok. 400 g) maku namoczyć, wypłukać i sparzyć gorącą wodą.
- Utrzeć mak na miazgę w donicy z pół funtem (ok. 200 g) cukru, 12 łutami (ok. 150 g) rozpuszczonego masła, 12 żółtkami i cynamonem.
- Dodać pół funta (ok. 200 g) oczyszczonych, drobnych rodzynków, trochę wody różanej i śmietanki.
- Na koniec delikatnie wmieszać sztywną pianę z 12 białek.
Pieczenie i ozdabianie
- Napełnić spód masą makową i wstawić do umiarkowanie nagrzanego pieca, żeby tort pięknie się upiekł.
- W tym samym czasie upiec z pozostałego ciasta długie, wąskie listki, gwiazdki, serduszka i esy.
- Gdy wszystko będzie gotowe, powlec tort lekką pianą z białek i posypać drobnym cukrem.
- Ułożyć na wierzchu symetryczny wzór z upieczonych ozdób, posmarowanych jajkiem i posypanych cukrem, albo polukrowanych.
Wskazówki
- Temperatura i czas. Autorka pisze tylko o „umiarkowanym piecu” i nie podaje czasu. To mniej więcej 170-180°C. Tort jest gotowy, gdy masa makowa jest ścięta, a brzeg złocisty.
- Mak. Najłatwiej namoczyć go wieczorem, a rano sparzyć i zemleć dwa razy w maszynce albo zmiksować. Tak zastąpisz ucieranie w donicy.
- Guma arabska. To naturalny zagęstnik (E414), do kupienia w sklepach cukierniczych. Przepis podaje tylko szczyptę.
- Piana na wierzchu. Autorka nie pisze, czy tort z pianą wraca do pieca. Dla bezpieczeństwa wstaw go na kilka minut do ciepłego piekarnika, żeby piana podeschła, albo użyj jaj pasteryzowanych.
Więcej dawnych wypieków znajdziesz w kategorii stare przepisy na ciasta. Z makiem upieczesz też kruchą struclę drożdżową z makiem.